تیم نیومن[1]/ جمعه 14 دسامبر 2018

مورد تأیید جاسمین کولیر[2]

 

 

تحقیقی جدید، رژیم غذا‌یی مدیترانه‌ای را برای بار‌ی دیگر مورد آزمایش قرار داده است و تلاش آن بر این است تا مکانیسم‌ها‌ی مولکولی را که فواید این رژیم غذا‌یی را موجب می‌شوند، به دقت بررسی کند.

به نظر می‌رسد عملکرد رژیم غذا‌یی مدیترانه‌ای که برگرفته از الگو‌ها‌ی غذا‌یی سنتی مردم یونان، ایتالیا و اسپانیا است، درست باشد.

به‌طور خلاصه، رژیم غنی در سبزیجات و روغن زیتون یافت می‌شود، اما میزان آن در گوشت و محصولات قند‌ی، اندک است.

در طی سال‌ها، تحقیقات به اثبات رسانده‌اند که این الگو‌ی غذا‌یی، خطر مشکلات گوناگون سلامت، از قبیل بیمار‌ی کرونری قلب[3] و سکته مغز‌ی را کاهش می‌دهد.

تحقیقات نشان داده‌اند که رژیم غذا‌یی مدیترانه‌ای حتی ممکن است باعث افزایش طول عمر سالمندان و همچنین، کاهش خطر ابتلا به پارکینسون و آلزایمر شود.

شواهد فواید سلامت این رژیم غذا‌یی رو به افزایش است، اما دانشمندان هنوز به‌طور دقیق نمی‌دانند که این فواید از کجا نشأت می‌گیرند.

 

جعبه سیاه مدیترانه‌ای

تحقیق جدید منتشر شده در نشریه JAMA Network Open سؤال ذیل را مطرح می‌کند: ” آیا رژیم غذا‌یی مدیترانه‌ای ]…[ به کاهش خطر عوارض بیمار‌ی‌ قلبی-عروقی (CVD) در جمعیت آمار‌ی ]ایالات متحده امریکا[ ارتباط دارد و اگر این‌طور است، مکانیسم‌ها‌ی اصلی در این مورد چیست؟

دکتر سامیا مورا[4] که مؤلف تحقیق مربوطه است، توضیح می‌دهد: “در حالی که تحقیقات قبلی، فواید رژیم غذا‌یی مدیترانه‌ای را در کاهش عوارض بیمار‌ی قلبی-عروقی و بهبود عوامل خطر قلبی-عروقی نشان داده‌اند، این جعبه سیاه است که تا حد‌ی به بهبود‌ عوامل خطر شناخته شده و جدید و تأثیر‌گذار‌ی آنها، کمک می‌کند.”

دانشمندان برای بررسی، داده‌ها را از مرکز تحقیقاتی مطالعه سلامت زنان[5]، جمع آوری کردند. دکتر شفقت احمد[6]، مؤلف تحقیق و سرپرست آن است که محققان بیمارستان بریگام و زنان[7]، مدرسه پزشکی هاروارد[8] و دانشکده بهداشت عمومی هاروارد[9] را سرپرستی کرد- همه آنها واقع در بوستون[10] و در مقطع کارشناسی ارشد[11] هستند.

به‌طور کلی، آنها به سوابق سلامت و عادات رژیمی 994‚25 زن که در آغاز تحقیق، همگی سلامت بودند دسترسی داشتند. محققان این نتایج را به مدت حداکثر 12 سال، دنبال کردند.

محققان، سطوح 40 نشانگر‌ زیستی[12]، از قبیل لیپید‌ها، التهاب، متابولیسم گلوکز و لیپو‌پروتئین‌ها را ارزیابی کردند. آنها شرکت‌کنندگان را با توجه به میزان وابستگی آنها به رژیم غذا‌یی مدیترانه‌ای به سه گروه تقسیم کردند-جذب پایین، متوسط و بالا.

محققان، به‌طور خاص به بررسی عارضه‌ها‌ی قلبی-عروقی از قبیل سکته مغز‌ی و حمله قلبی، پرداختند. آنها دریافتند که:

  • در گروهی که جذب آنها پایین بود، 2‚4 درصد زنان، عارضه قلبی-عروقی داشتند.
  • در گروهی که جذب آنها متوسط بود، 8‚3 درصد زنان، عارضه قلبی-عروقی داشتند.
  • در گروهی که جذب آنها بالا بود، 8‚3 درصد زنان، عارضه قلبی-عروقی داشتند.

این ارقام، اولین تحقیق طولانی مدت را در جمعیت آمار‌ی ایالات متحده امریکا رقم زد تا تأثیر رژیم غذا‌یی مدیترانه‌ای را بر CVD  ( بیمار‌ی قلبی-عروقی) بررسی کند. مؤلفان به این نتیجه رسیدند:

 

“جذب بالا‌ی ]رژیم غذا‌ی مدیترانه‌ای[، به‌طور تقریبی به یک‌چهارم کاهش خطر عارضه‌ها‌ی CVD (بیمار‌ی قلبی-عروقی) در طی دوره 12 ساله پی‌گیر‌ی این رژیم، مربوط می‌شود.”

 

همچنین، مؤلفان متذکر شدند که این اندازه تأثیر[13]، معادل افراد‌ی است که استاتین مصرف می‌کنند. استاتین، دارویی است که پزشکان آن را برای کاهش خطر بیمار‌ی قلبی-عروقی تجویز می‌کنند.

 

متابولیت‌ها‌ی مدیترانه‌ای

بعدها، آنها درباره داده‌ها‌ی متابولیت تحقیق کردند تا بتوانند الگو‌یی، پیدا کنند. آنها دریافتند که گوناگونی متابولیت‌ها به التهابی که کاهش 29 درصد‌ی خطر CVD (بیمار‌ی قلبی-عروقی) را نشان می‌داد، مربوط می‌شد.

متابولیسم گلوکز و مقاومت به انسولین 9‚27 درصد، شاخص توده بدنی[14] (BMI) 3‚27 درصد و فشار خون 6‚26 درصد را نشان داد.

گروه تحقیقاتی، ارتباط بین تعداد دیگر‌ی از متابولیت‌ها، از قبیل لیپید‌ها را نیز متذکر شد، اما کمتر مورد تأکید قرار گرفت.

به گفته دکتر مورا: “در طی انجام این تحقیق وسیع، متوجه شدیم که تفاوت‌ها‌ی نا‌چیز نشانگر‌ها‌ی زیستی در روش چند‌عاملی که در طولانی مدت در بیماری قلبی-عروقی سودمند بوده‌اند، مؤثر هستند.”

بار‌ی دیگر، به نظر می‌رسد که الگو‌ی غذا‌یی مدیترانه‌ای، فوق‌العاده مفید است؛ و اکنون می‌دانیم که فواید آن به احتمال خیلی زیاد، به دلیل روش تعامل آن با مسیر واکنش‌ها‌ی التهابی، متابولیسم گلوکز و مقاومت به انسولین است.

البته در این تحقیق، تعداد‌ی محدودیت وجود دارد. برای مثال، همانطور‌که مؤلفان توضیح می‌دهند، خطر CVD (بیمار‌ی قلبی-عروقی) می‌تواند تحت تأثیر عوامل متابولیک که تا کنون شناخته نشده‌اند و مورد ارزیابی دانشمندان در این تحقیق قرار نگرفتند، باشد.

همچنین، اطلاعات رژیمی تحلیلی دانشمندان، به یادداشت غذا‌یی شرکت‌کنندگان وابسته است که احتمال خطا‌ی انسانی در آن وجود دارد. با این وجود، اهمیت این تحقیق و اطلاعات جزیی درباره نشانگر‌ها‌ی زیستی، آن را به ره‌آورد تحقیقی نسبتاً مطمئن تبدیل می‌کند.

از آنجا‌یی که شواهد مفید‌بودن رژیم غذا‌ی مدیترانه‌ای رو به افزایش است، به‌طور حتم، عمومیت بیشتر‌ی پیدا خواهد کرد.

[1] Tim Newman

[2] Jasmin Collier

[3] coronary heart disease

[4] Samia Mora

[5] Women’s Health Study

[6] Shafqat Ahmad

[7] Brigham and Women’s Hospital

[8] Harvard Medical School

[9] Harvard T.H. Chan School of Public Health

[10] Boston

[11] MA

[12] biomarker

[13] effect size

[14] body mass index